پوهنحی شرعیات

﷽

شناس‎نامه‏‌ی پوهنځی شرعیات

 

 

مقدمه

إ نَّ الْحمْد لِلهِ نحْمدُهُ و نسْتعِينُهُ و نسْتغْفِرُهُ، و نعُوذُ بِالِله  مِنْ شُرُورِ أ نْفُسِنا و مِنْ سيئاتِ أ عْمالِنا، منْ یهْدِهِ اُلله فلا مُضل لهُ، و منْ يُضْلِلْ فلا هادِ ي لهُ، و أ شْهدُ أ نْ لا إِ له إِلا اُلله وحْدهُ لا شريك لهُ، و أ شْهدُ أ ن مُحمدًا عبْدُهُ و رسُولُهُ صلى الله عليه و على آله و أصحابه و من تبعهم بإحسان إلى يوم الدين. و بعد:

   برای آموزش تعلیمات دینی و اسلامی، مراکز دینی زیادی است که پوهنځي شرعیات از مهم‌ترین آن‎ها محسوب می‌شود

   با توجه به خواست جامعه‏ی اسلامی افغانستان، به خصوص مردم شریف  ولایت بدخشان و ضرورت نهادهای علمی و فرهنگی و دینی، پوهنځي شرعیات، در چوکات پوهنتون بدخشان ایجاد گردیده و مسووَلیت بس خطیر پرورش کادرهای قضایی و عدلی افغانستان را در کنار سایر پوهنځي‎های شرعیات و حقوق کشور به عهده گرفت و خود را ملزم به  ارایه‏ی خدمات تحصیلی بهتر و تربیت کادرهای مومن، متعهد و مخلص دانسته، آن  را وظیفه و رسالت خود می‌داند.

   این کانون علمی می‎خواهد با استفاده از محتویات دینی، فارغان مسلکی، کادرهای ورزیده، متخصص، کاراء و متعهد  را به جامعه تقدیم نماید تا آن‎ها بتوانند در روشنایی درخشش اسلام جامعه و جهان را به روشنایی دانش سوق داده  برای دین، ملت و جامعه‎ی خود مفید و موثر واقع شوند، کادرهای علمی این پوهنځي مکلف و متعهد هستند تا در راستای رسیدن به اهداف والای اسلامی و ملی در ارایه‎‏ی دروس نظری و عملی، استانداردهایی را که در راستای تدریس علوم دینی لازم است، عملی نمایند، جهت  آشایی کامل  و ارایه‎ی یک تصویر جامع از آن‌چه که  در این برنامه  و  یا نهاد  علمی وجود دارد کتلاک هذا ترتیب گردیده درخدمت مردم  و علاقه‎مندان قرار داده خواهدشد  تا با آگاهی کامل بتوانند وارد این کانون علمی شوند و یا ازآن حمایه‏ی همه جانبه نمایند.

 

تاریخچه‎ی پوهنځي شرعیات

پوهنځي شرعیات در سال( 1392 )با دو دیپارتمنت فعال وفارغ ده (فقه وقانون وتعلیمات اسلامی) با استخدام ده تن از اساتید درچوکات پوهنتون بدخشان ایجاد و آغاز به فعالیت نمود  و در سال ۱۴۰۱هـ ش  نظر به نیاز و ضرورت مبرم  جهت تدریس ثقات اسلامی در سطح پوهنتون، دیپارتمنت ثقافت اسلامی که یک دیپارتمنت فعال غیر فارغ ده است نیز  زیر چتر پوهنځي شرعیات با استخدام (11) تن اساتید ایجاد و منظور گردید، اکنون پوهنځي شرعیات داری سه دیپارتمنت ( فقه وقانون، تعلیمات اسلامی و ثقافت  اسلامی) و  ۲۹ تن اعضای کادر علمی می‎باشد، از  زمان ایجاد دیپارتمنت‎ها فارغ تا اکنون به  تعداد (۵۸۶) تن محصل طی (9) دوره‏ی تحصیلی فراغت حاصل نموده‎اند که در نهادهای مختلف به حیث قاضی، سارنوال، مشاور حقوقی، معلم، استاد پوهنتون، وکیل مدافع، امام، خطیب، محتسب  و......مصروف کار می‎باشند.

 

 

دیدگاه و ماموریت پوهنځي شرعیات

دیدگاه (Vision)

پوهنځي شرعیات باداشتن نیروی انسانی متخصص، پرتلاش و اخلاصمند می‌خواهد که درپنج سال آینده در جمع هشت   بهترین پوهنځي‎های شرعیات کشور قرار گیرد.

  ماموریت (Misson)

پوهنځي شرعیات به عنوان عضو فعال پوهنتون بدخشان باداشتن منابع انسانی متعهد و پرتلاش با انجام تحقیقات علمی، عرضه‎ی خدمات باکیفیت و تربیه‏ی کادرهای مخلص و مسلکی را درچهارچوب ارزش‎های دینی در جامعه رسالت خود می‌داند.

دیدگاه و ماموریت پوهنځي در جلسه‏ی شورای علمی پوهنتون مورخ 31/4/1430 طی پروتوکول شماره ( 18) تایید گردید است.

 اهداف كلي پوهنحي شرعيات

1-  فهم دقیق ازشریعت اسلامی وآگاهی دهی مردم از نصوص شرعی؛

2-  فهم درست از قوانین وضعی،تحلیل وتجزیه قوانین؛

3-  تربیه‏ی کاردهای مسلکی برای ارگان‎های عدلی، قضایی، انجمن مستقل وکلای مدافع افغانستان، ارشاد، حج و اوقاف ومعارف کشور؛

4- قادرساختن محصلان فارغ التحصیل برای کسب توانایی مقارنه ومقایسه‏ی موضوعات مختلف در پرتوی شریعت      اسلامی؛

5- انجام دادن تحقیقات علمی در بخش‏های علوم دینی، مسایل حقوقی وسایر مشکلات اجتماعی وجستجوی راه‏حل‎های معقول برای این مشکلات وتقدیم آن‎ها به ادارات مربوط جهت بهتر سازی وضعیت زندگی مردم؛

6- تفسیروتحلیل درست موضوعات دینی درپرتوی شریعت اسلامی، طبق فهم علمای سلف صالح ومجتهدین کرام؛

7- قادر ساختن محصلان به توضیح درست وعلمی از مواد قوانین؛

8- آماده ساختن محصلان برای کار درعرصه‎ی تسوید قوانین بهتر برای کشور؛

9- آماده‎سازی محصلان برای کار درنهادهای تقنینی کشور؛

10- آموزش مهارت‎های علمی برای محصلان درعرصه‎های کاری مربوط به ارگان‎های عدلی، قضایی و وکالت دفاع.

 

ارزش‎های پوهنځي شرعیات

پوهنځي شرعیات پوهنتون بدخشان متعهد به ارزش‎های ذیل می‏باشد:

1. احترام به مقدسات دینی ومذهبی؛

2. تحصيلات عالي مؤثر و با کيفيت؛

3. تقويت وحدت ملي؛

4. حفظ اخلاق و کرامت انسانی و اسلامی؛

5. تامین عدالت و برابری در تمام عرصه‎های کاری؛

6. اداره‎ی سالم، مؤثر و کارا؛

7. شفافیت وحساب‏دهی؛

8. مبارزه با هرنوع تبعیض وتعصب.

 

استراتژی‎های پوهنځي شرعیات

      1-  جذب افراد متخصص وبا مهارت؛

2-  ارتقای ظرفیت بلند مدت وکوتاه مدت؛

3-  بهبود و افزایش سطح مطالعات وپژوهش‎های علمی؛

4-  کسب مراحل اعتباردهی؛

5-  افزایش کمی کیفی  استادان و محصلان؛

6-  تقویت بازارکار وتحصیلات عالی؛

7-  تسریع کار وانجام امور به موقع در تقویت روابط؛

8-  تقویت خدمات ومحصولات؛

9-  ارایه‏ی خدمات بهتر مطابق به ازرش‎های اسلامی وانسانی؛

1. مدیریت سالم، شفاف و پاسخ‏گو.

نتایج متوقعه پوهنځي شرعیات

1- کسب دانش وعلوم شرعی، فقهی و حقوقی و فهم دقیق از مفاهیم عالی شریعت اسلامی؛

2- کسب مهارت‎های عملی به‌منظور تطبیق بهتر احکام شرعی و کسب مهارت‎های مربوط به سکتور قضا، څارنوالی، وکالت دفاع و سایر نهاد‎های شرعی و حقوقی؛

3-  کسب مهارت و دانش مسلکی به منظور توانایی بررسی و ارزیابی چگونگی موضوعات ومسایل نو وجدید با معتقدات اسلامی؛

4- کسب توانایی در تحلیل مباحث شرعی و حقوقی، مقارنه و مقایسه‏ی موضوعات مختلف در پرتوی شریعت اسلامی و عرف پسندیده ؛

5-  کسب مهارت تفسیر، تحلیل و برداشت اعتدال و وسطیت  از قرآن و سنت، آشنایی با شیوه‎های درست تفسیر قرآنکریم، تخریج احادیث و تحلیل مطلوب نصوص شرعی  و توضیح متون قدیم  و کسب مهارت در استدلال منطقی و قدرت استنباط از نصوص ومتون شرعی؛

6-  کسب مهارت به منظور تعمیم دعوت و ارشاد معتدل  اسلامی، آکاهی دهی حقوقی، تعلیم ارزش‎ها و مسایل شرعی، کسب توانایی در امر مقارنه میان مسایل مطرح در جهان، نقد پلورالیزم دینی(کثرت گرای دینی) و تحلیل اصول اعتقادی مذاهب کلامی اسلامی؛

زیر بناها

 پوهنځي شرعیات دارای  یک محراب مسجد، صنف‎های درسی، تالار کنفرانس­ها، اتاق­ها برای ریاست پوهنځي، دیپارتمنت‎ها، کمیته‏ی تضمین کیفیت، مدیریت تدریسی و اجرائیه و  سایر کمیته‌‎ها می‌باشد

پوهنځي شرعیات دارای کتابخانه ای است که می تواند تا حد نیازمندی­های استادان و محصلان را مرفوع سازد. کتابخانه مذکور دارای کتب مختلف در بخش های تفسیر، حدیث، عقاید، فقه، اصول فقه، تاریخ، منطق،  فلسفه، ادبیات، حقوق، لغتنامه ها، و کتاب های دیگر می باشد.

تعریف واضح از فارغ التحصیل

برنامه‎ی پوهنځي شرعیات  پوهنتون بدخشان به منظور تربیه‎ی کادرهای متخصص و مسلکی برای پوهنتون‎ها و مکاتب افغانستان، پوهنځي‎های شرعیات مرکز و ولایات، قضاء و سارنوالی، و بخش‎های عدلی و قضائی، تحقیقات علمی در اکادمی علوم و وزارت ارشاد حج و اوقاف و تربیه‎ی مشاوران امور دینی ومسایل شرعی در تمام وزارت خانه‎ها ایجاد شده است. به این اساس، برنامه‏ی پوهنځي شرعیات فردی را  فارغ التحصیل  دوره‎ی لیسانس خویش می‎تواند که ( 136-168 ) کریدت را در یک دوره‎ی تحصیلی چهار ساله (۸ سمستر) تکمیل نموده ودر بخش دانش، مهارت‎ها وسلوک شرایط ذیل را دارا باشد:

1- در بخش دانش: فارغ التحصیل برنامه‎ی پوهنځي شرعیات بتواند در حد لیسانس برموضوعات آیات و احادیث احکام، ( تفسیر، حدیث، عقیده، سیرت، فقه و اصول فقه، میراث ، مسائل شرعي، فقهی و حقوقی و...افغانستان، دوره‎های تاریخی شریعت اسلام، و روش تحقیق و پژوهش دربخش‎های علوم شرعی و حقوقی، بر زبان‎های ملی و بین المللی خصوصا عربی تسلط داشته باشند تا بتوانند به عنوان کادر متخصص در جامعه عرض وجود نماید.

2- در بخش مهارت‎ها: فارغ التحصیل برنامه‎ی پوهنځي شرعیات در بخش مهارت‎های فردی است که در حد لازم آشنایی با زبان عربی داشته و دارای مهارت‎های تدریسی، مدیریتی، تحقیقی ...، بوده و توانایی حل مشکل خویش را در این بخش دارا باشند.

3-در بخش سلوک: فارغ التحصیل برنامه‏ی پوهنځي شرعیات فردی است که کسب دانش شرعی، فقهی و حقوقی، فهم دقیق از مفاهیم ومطالب عالی شریعت اسلامی و قوانین مکتوبه اسلامی، کسب اخلاق، سیرت و سلوک عالی مبتنی بر عقیده اسلامی، عدالت، حقوق و ارزش‎های اسلا می و انسانی را که از لابلای محتوای مضامین تخصصی رشته و مضامین مسلکی خویش، فرا گرفته  و به تمامی این ارزش‎ها متعهد بوده و  از هر نوع تبعیض و تعصب مبرا باشد.